Có những thứ tưởng là nhỏ, là thói quen hàng ngày, nhưng lại âm thầm bào mòn sinh lý lúc nào không hay. Một trong số đó là đồ lạnh. Bác sĩ Long gặp rất nhiều cô chú anh chị than phiền rằng sinh lý yếu dần, người mệt mỏi, ham muốn giảm, nhưng xét nghiệm Tây y chưa thấy vấn đề rõ ràng. Khi hỏi kỹ lại chuyện ăn uống, sinh hoạt, thì câu trả lời quen thuộc là: ngày nào cũng nước đá, bia lạnh, trái cây ướp tủ mát, điều hòa cả ngày.
Chủ đề hôm nay, bác sĩ Long muốn chia sẻ sâu với cô chú anh chị về việc hạn chế đồ lạnh và mối liên hệ của nó với sinh lý, dưới góc nhìn y học cổ truyền kết hợp với khoa học hiện đại. Không phải để cấm đoán, mà để hiểu đúng, hiểu đủ, và biết cách điều chỉnh sao cho cơ thể khỏe lên thật sự.
Vì sao đồ lạnh lại “đụng chạm” đến sinh lý?
Trong y học cổ truyền, sinh lý gắn rất chặt với thận khí. Thận không chỉ liên quan đến bài tiết nước tiểu như nhiều người vẫn nghĩ, mà còn là “kho năng lượng gốc” của cơ thể, quyết định sức bền, sinh lực, khả năng sinh dục và cả sự trẻ lâu.
Đồ lạnh, xét về tính chất, thuộc hàn. Khi đưa quá nhiều hàn khí vào cơ thể, đặc biệt là qua đường ăn uống, nó có xu hướng làm tổn thương dương khí. Dương khí hiểu nôm na là “lửa”, là sức sưởi ấm và vận hành của cơ thể. Sinh lý muốn tốt thì cần đủ dương khí để thúc đẩy khí huyết lưu thông xuống vùng hạ tiêu.
Khi dương khí suy yếu vì lạnh, máu khó xuống, khí khó đi, sinh lý sẽ giảm dần. Điều này không xảy ra trong một vài ngày, mà âm thầm tích tụ qua tháng, qua năm.
(Chọn dấu hiệu anh em thấy giống mình nhất)
Ăn lạnh không chỉ là uống nước đá
Nhiều cô chú anh chị nghĩ rằng chỉ cần không uống nước đá là đủ. Thực tế, đồ lạnh còn đến từ nhiều nguồn khác:
- Thức ăn để trong tủ lạnh, ăn ngay không hâm nóng lại
- Trái cây có tính hàn ăn nhiều như dưa hấu, thanh long, lê, cam lạnh
- Bia, nước ngọt ướp lạnh
- Thói quen ăn đêm rồi uống nước lạnh cho “dễ nuốt”
Những thứ này vào cơ thể, dạ dày và tỳ vị phải dùng rất nhiều năng lượng để “hâm nóng” lại trước khi tiêu hóa. Nếu ngày nào cũng lặp lại, tỳ vị yếu dần, thận bị liên lụy theo.
Từ tỳ vị yếu đến sinh lý giảm là một chuỗi liên hoàn
Trong y học cổ truyền có câu: “Tỳ sinh khí huyết, thận tàng tinh”. Nghĩa là khí huyết do tỳ vị sinh ra, rồi được thận cất giữ và sử dụng cho các hoạt động quan trọng, trong đó có sinh lý.
Khi ăn uống lạnh nhiều:
- Tỳ vị bị hàn, tiêu hóa kém
- Khí huyết sinh ra ít và yếu
- Thận không được nuôi đủ, tinh khí suy
- Sinh lý giảm là điều sớm muộn
Nhiều cô chú anh chị chỉ tập trung bổ thận, uống đủ loại thuốc bổ sinh lý, nhưng vẫn giữ thói quen ăn lạnh. Như vậy khác gì vừa đổ nước nóng vào nồi, vừa đổ thêm nước đá.
Biểu hiện thường gặp ở người ăn nhiều đồ lạnh
Bác sĩ Long chia sẻ để cô chú anh chị tự soi lại mình, không phải ai cũng biểu hiện giống nhau, nhưng thường gặp những dấu hiệu sau:
- Tay chân lạnh, nhất là buổi tối
- Lưng dưới mỏi, đau âm ỉ, gặp lạnh càng khó chịu
- Sinh lý giảm dần, không còn hứng thú như trước
- Dễ mệt, uể oải, ngủ không sâu giấc
- Tiêu hóa kém, bụng hay đầy trướng
Những dấu hiệu này thường bị bỏ qua vì nghĩ là do tuổi tác hoặc áp lực công việc. Nhưng rất nhiều trường hợp, gốc rễ lại nằm ở thói quen ăn uống lạnh kéo dài.
Khoa học hiện đại nói gì về đồ lạnh và sinh lý?
Dưới góc nhìn khoa học, ăn uống lạnh thường xuyên có thể làm co mạch ngoại vi và cả mạch máu vùng bụng dưới. Lưu lượng máu giảm sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến các cơ quan sinh dục.
Ngoài ra, lạnh kéo dài làm rối loạn hoạt động của hệ thần kinh tự chủ, đặc biệt là trục não – thận – sinh dục. Điều này lý giải vì sao nhiều người vừa lạnh bụng là dễ đau lưng, mệt mỏi, giảm ham muốn.
Khi Đông – Tây y đặt cạnh nhau, cô chú anh chị sẽ thấy hai góc nhìn này không hề mâu thuẫn, mà bổ sung cho nhau để hiểu rõ hơn cơ chế sinh lý.
Có phải ai cũng phải kiêng tuyệt đối đồ lạnh?
Bác sĩ Long luôn nói rõ: không phải ai cũng cần kiêng tuyệt đối. Quan trọng là cơ địa và thời điểm.
Người trẻ, dương khí còn mạnh, vận động nhiều, ăn lạnh một chút chưa chắc đã ảnh hưởng ngay. Nhưng khi bước sang tuổi trung niên, dương khí tự nhiên suy giảm, nếu vẫn giữ thói quen cũ thì sinh lý xuống nhanh là điều dễ hiểu.
Người đã có sẵn các dấu hiệu thận yếu, sinh lý giảm, đau lưng, mất ngủ thì càng nên hạn chế đồ lạnh nghiêm túc hơn.
Hạn chế đồ lạnh đúng cách, không cực đoan
Bác sĩ Long không khuyên cô chú anh chị phải “sợ” đồ lạnh, mà là biết cách dùng cho hợp lý:
- Đồ ăn lấy từ tủ lạnh nên để ra ngoài hoặc hâm ấm trước khi dùng
- Uống nước ở nhiệt độ thường, tránh nước đá
- Trái cây nên ăn sau bữa chính, không ăn lúc đói và không ăn quá lạnh
- Buổi tối và sáng sớm hạn chế tối đa đồ lạnh
Chỉ cần điều chỉnh như vậy, nhiều cô chú anh chị đã thấy người ấm hơn, ngủ tốt hơn, sinh lý cải thiện dần mà không cần dùng thêm quá nhiều thứ.
Đừng đợi sinh lý yếu rõ mới quay lại sửa thói quen
Điều đáng tiếc nhất bác sĩ Long thường gặp là nhiều cô chú anh chị chỉ bắt đầu quan tâm đến ăn uống khi sinh lý đã giảm nhiều, tự tin suy sụp, ảnh hưởng hạnh phúc gia đình.
Thực ra, chăm sinh lý là chăm từ những thứ rất đời thường: bữa ăn, ly nước, nhiệt độ cơ thể mỗi ngày. Khi giữ được nền tảng này, mọi phương pháp hỗ trợ sau đó mới phát huy hiệu quả.
Sinh lý không yếu đi trong một ngày. Nó suy dần theo những thói quen lặp lại mỗi ngày mà ta ít để ý.
Lời nhắn của bác sĩ Long
Nếu cô chú anh chị đang gặp tình trạng sinh lý giảm, đau lưng, mệt mỏi, hoặc đơn giản là muốn phòng ngừa từ sớm, hãy bắt đầu bằng việc nhìn lại thói quen đồ lạnh của mình. Đôi khi, chỉ cần thay đổi một chi tiết nhỏ, cơ thể sẽ tự điều chỉnh và hồi phục theo cách rất tự nhiên.
Bác sĩ Long vẫn luôn tin rằng: hiểu đúng cơ thể mình là bước đầu tiên để khỏe bền lâu. Nếu cô chú anh chị cần được phân tích kỹ hơn theo từng cơ địa cụ thể, hãy để lại thông tin, bác sĩ Long sẽ trực tiếp trao đổi và tư vấn chi tiết hơn cho từng trường hợp.
CÙNG BÁC SĨ LONG
Khôi phục bản lĩnh phái mạnh bền vững. Không phụ thuộc thuốc kích thích - Khỏe từ bên trong.
Tham gia nhóm
