Có những thói quen diễn ra lặp đi lặp lại mỗi đêm, nhẹ như… lướt điện thoại vài phút trước khi ngủ, nhưng lại âm thầm bào mòn sinh lực lúc nào không hay.

Rất nhiều cô chú anh chị tìm đến bác sĩ Long trong trạng thái lo lắng: ham muốn giảm, mệt mỏi kéo dài, sinh lý “xuống dốc” dù tuổi chưa cao. Khi hỏi kỹ sinh hoạt hằng ngày, có một điểm chung xuất hiện rất thường xuyên: dùng điện thoại đến khuya.

Bài này, bác sĩ Long không nói để hù dọa, cũng không cấm đoán tuyệt đối. Chỉ muốn cùng cô chú anh chị nhìn rõ cơ chế bên trong cơ thể, để hiểu vì sao một chiếc điện thoại nhỏ lại có thể liên quan trực tiếp đến chuyện sinh lý – thứ vốn được xem là “bản lĩnh đàn ông” và “sức sống” của cả nam lẫn nữ.

Thức khuya dùng điện thoại – cơ thể không chỉ mất ngủ

Nhiều cô chú anh chị nghĩ đơn giản: dùng điện thoại khuya thì cùng lắm là mất ngủ, mai mệt chút rồi thôi.

Nhưng dưới góc nhìn y học, đặc biệt là khi kết hợp Đông – Tây y, thức khuya không chỉ là thiếu ngủ. Đó là sự đảo lộn nhịp sinh học của toàn bộ cơ thể.

Ban đêm, nhất là khoảng từ 23h đến 3h sáng, là thời gian cơ thể bước vào giai đoạn phục hồi sâu. Đông y gọi đây là lúc Thận tàng tinh, Can tàng huyết, Tâm được nghỉ ngơi. Tây y thì ghi nhận đây là thời điểm hormone sinh dục, đặc biệt là testosterone ở nam giới, được tiết ra mạnh nhất.

Khi cô chú anh chị còn cầm điện thoại, mắt vẫn sáng, não vẫn hoạt động, hệ thần kinh bị “đánh thức” liên tục, thì cơ thể không thể bước vào trạng thái phục hồi này.

Ngủ muộn kéo dài đồng nghĩa với việc:

• Giấc ngủ nông, dễ tỉnh.
• Hormone sinh dục tiết ra kém.
• Hệ trục não – tuyến yên – sinh dục bị rối loạn.

Đây là nền tảng đầu tiên dẫn tới suy giảm sinh lý, chứ không phải tự nhiên mà “yếu”.

ANH EM ĐANG Ở CẤP ĐỘ NÀO?

(Chọn dấu hiệu anh em thấy giống mình nhất)

Cấp độ 1 (Nhẹ): Thi thoảng bị xìu khi đang quan hệ, ham muốn vẫn còn nhưng người hay mệt.

Cấp độ 2 (Trung bình): Thời gian dưới 3 phút, đau lưng mỏi gối sau khi "yêu".

Cấp độ 3 (Báo động): Mất hẳn ham muốn, "trên bảo dưới không nghe" hoàn toàn.

Gửi ngay để Bác sĩ Long tư vấn giải pháp

Ánh sáng xanh – thứ làm rối loạn hormone sinh lý

Điện thoại, máy tính bảng, tivi… đều phát ra ánh sáng xanh. Loại ánh sáng này có khả năng ức chế melatonin – hormone điều hòa giấc ngủ.

Khi melatonin giảm, cơ thể khó đi vào giấc ngủ sâu. Nhưng ít ai để ý rằng melatonin còn liên quan mật thiết đến việc điều hòa hormone sinh dục.

Ở nam giới, testosterone không chỉ quyết định ham muốn, mà còn ảnh hưởng đến chất lượng tinh trùng, sức bền cơ bắp, tinh thần và sự tự tin.

Ở nữ giới, giấc ngủ kém và rối loạn hormone sẽ kéo theo khô hạn, giảm ham muốn, rối loạn kinh nguyệt sớm.

Bác sĩ Long gặp không ít anh chị ngoài 30, thậm chí mới hơn 40, đã bắt đầu than phiền chuyện “không còn cảm giác”, “gần gũi cho xong”, trong khi trước đó hoàn toàn bình thường. Hỏi sâu thì gần như tối nào cũng cầm điện thoại đến 1–2 giờ sáng.

Dưới góc nhìn Đông y: Thức khuya làm hao Thận tinh

Trong Y học cổ truyền, sinh lý gắn chặt với Thận. Thận không chỉ là cơ quan bài tiết, mà là gốc của tinh – khí – huyết.

Thức khuya, đặc biệt là thức khuya trong trạng thái căng não (lướt mạng, xem tin, trả lời công việc), sẽ làm hao tổn Thận tinh rất nhanh.

Hao Thận tinh không xảy ra ồ ạt, mà âm thầm từng chút một. Ban đầu chỉ là:

• Sáng dậy uể oải, lưng mỏi nhẹ.
• Trí nhớ giảm, hay quên.
• Ham muốn giảm dần nhưng chưa rõ rệt.

Sau vài năm duy trì thói quen này, cơ thể bắt đầu “lên tiếng” rõ hơn: sinh lý giảm, thời gian hồi phục sau quan hệ lâu, dễ mệt, thậm chí kèm theo đau lưng, tiểu đêm, mất ngủ nặng hơn.

Đông y gọi đây là quá trình “thận hư do lao tâm – lao lực”, mà điện thoại chính là tác nhân thúc đẩy quá trình đó diễn ra nhanh hơn.

Không chỉ nam giới, nữ giới cũng chịu ảnh hưởng

Nhiều người nghĩ suy sinh lý chỉ là câu chuyện của đàn ông. Thực tế, nữ giới dùng điện thoại khuya cũng chịu tác động không kém.

Ngủ muộn kéo dài làm rối loạn nội tiết, khí huyết lưu thông kém. Hệ quả thường gặp là:

• Da sạm, khô, nhanh lão hóa.
• Kinh nguyệt thất thường.
• Giảm hứng thú khi gần gũi.

Đông y cho rằng khí huyết không đủ thì “tâm thần không yên, phòng sự không thuận”. Nói dễ hiểu hơn, cơ thể mệt mỏi thì cảm xúc và ham muốn cũng khó trọn vẹn.

Vì sao càng lướt điện thoại khuya càng khó bỏ?

Đây là điểm bác sĩ Long muốn cô chú anh chị đặc biệt lưu ý.

Điện thoại kích thích dopamine – chất dẫn truyền thần kinh tạo cảm giác hưng phấn. Càng mệt, não càng muốn tìm thứ gì đó để “giải trí nhanh”, và điện thoại là lựa chọn dễ nhất.

Nhưng dopamine tăng về đêm lại làm hệ thần kinh khó hạ nhiệt, khiến giấc ngủ bị đẩy lùi, tạo thành một vòng luẩn quẩn:

• Mệt → lướt điện thoại.
• Lướt điện thoại → khó ngủ.
• Khó ngủ → hormone rối loạn.
• Hormone rối loạn → sinh lý suy giảm.

Nhiều cô chú anh chị tưởng mình yếu vì tuổi, vì công việc, mà không nhận ra thói quen nhỏ này mới là gốc.

Làm sao để bảo vệ sinh lý mà không cần “cai” điện thoại cực đoan?

Bác sĩ Long không khuyên cô chú anh chị vứt điện thoại hay sống tách biệt công nghệ. Điều quan trọng là dùng đúng thời điểm.

1. Đặt giờ “nghỉ điện thoại” trước khi ngủ

Tốt nhất nên ngừng dùng điện thoại trước giờ ngủ khoảng 60 phút. Khoảng thời gian này giúp não hạ nhịp, melatonin bắt đầu tiết ra tự nhiên.

2. Không mang điện thoại lên giường

Giường ngủ nên gắn với việc nghỉ ngơi, không phải nơi tiếp nhận thông tin. Chỉ cần thay đổi thói quen này, nhiều người đã ngủ sâu hơn rõ rệt.

3. Tạo thói quen thư giãn nhẹ

Có thể thay bằng đọc vài trang sách giấy, xoa bóp vùng cổ gáy, hoặc hít thở chậm. Đông y rất coi trọng việc “tĩnh tâm trước khi ngủ”.

4. Ngủ trước 23h nếu có thể

Không cần tuyệt đối, nhưng càng ngủ sớm, Thận càng có cơ hội phục hồi. Đây là nền tảng quan trọng để duy trì sinh lý bền vững.

Sinh lý không mất đi trong một đêm, và cũng không phục hồi chỉ bằng một viên thuốc

Điều bác sĩ Long luôn nhấn mạnh với cô chú anh chị là: sinh lý là kết quả của cả một quá trình sống.

Nếu thói quen thức khuya dùng điện thoại đã kéo dài nhiều năm, thì việc điều chỉnh cũng cần thời gian. Nhưng chỉ cần thay đổi đúng hướng, cơ thể sẽ đáp lại rất rõ.

Không ít trường hợp bác sĩ Long gặp, chỉ cần cải thiện giấc ngủ, giảm dùng điện thoại khuya, kết hợp dưỡng sinh và điều chỉnh ăn uống, sinh lý đã cải thiện đáng kể mà không cần can thiệp quá nhiều.

Sinh lý không phải thứ để “chạy theo” khi đã yếu, mà là thứ cần được giữ từ sớm bằng những thói quen rất đời thường.

Nếu cô chú anh chị đang thấy mình mệt mỏi, ham muốn giảm, giấc ngủ kém và có thói quen dùng điện thoại khuya kéo dài, hãy coi đây là một dấu hiệu để dừng lại và nhìn lại lối sống của mình.

Bác sĩ Long vẫn luôn tin rằng, khi hiểu đúng gốc rễ vấn đề, việc chăm sóc và phục hồi sức khỏe sẽ nhẹ nhàng và bền vững hơn rất nhiều. Nếu cần được định hướng kỹ hơn theo thể trạng riêng, cô chú anh chị có thể để lại thông tin, bác sĩ Long sẽ trực tiếp xem và tư vấn cẩn thận.

Giữ được giấc ngủ tốt, là đang giữ lại rất nhiều thứ quý giá cho sức khỏe và sinh lý về sau.