Có những ca bệnh, nhìn qua thì giống nhau y như đúc.
Cùng đau dạ dày, cùng mất ngủ, cùng đau lưng, cùng tiểu đêm. Thậm chí kết quả xét nghiệm, phim chụp, chỉ số cận lâm sàng cũng không khác nhau là mấy.
Nhưng đến khi điều trị, có người dùng đơn thuốc này thì hợp, đỡ dần. Người khác dùng y hệt thì không chuyển biến, thậm chí còn mệt thêm.
Và câu hỏi mà bác sĩ Long nghe rất nhiều là: “Sao cùng bệnh mà người thì uống thuốc này, người lại uống thuốc khác?”
Câu hỏi này tưởng đơn giản, nhưng nếu hiểu đúng, cô chú anh chị sẽ thay đổi hoàn toàn cách nhìn về chữa bệnh.
Hiểu sai phổ biến nhất: cứ cùng tên bệnh là dùng chung một thuốc
Trong đời sống hàng ngày, chúng ta quen với cách nghĩ rất “máy móc”.
Đau đầu thì uống thuốc đau đầu. Mất ngủ thì tìm thuốc ngủ. Đau dạ dày thì dùng thuốc dạ dày.
Cách nghĩ này không sai hoàn toàn, nhưng chỉ đúng ở tầng xử lý triệu chứng trước mắt.
Vấn đề nằm ở chỗ: cùng một biểu hiện bên ngoài, nhưng cái gốc gây ra biểu hiện đó ở mỗi người có thể hoàn toàn khác nhau.
Bệnh, trong rất nhiều trường hợp, chỉ là phần ngọn nổi lên sau một quá trình rối loạn bên trong đã kéo dài từ lâu.
(Chọn dấu hiệu anh em thấy giống mình nhất)
Bệnh là “tên gọi”, còn cơ thể mỗi người là một “hệ sinh thái riêng”
Bác sĩ Long hay ví cơ thể con người như một khu vườn.
Cùng là cây héo, nhưng có cây héo vì thiếu nước, có cây héo vì úng nước, có cây héo vì đất bạc màu, có cây héo vì rễ bị sâu ăn.
Nếu chỉ nhìn thấy “cây héo” rồi tưới nước hàng loạt, có cây sẽ hồi, có cây sẽ chết nhanh hơn.
Bệnh trong y học cũng vậy.
Tên bệnh giống nhau chỉ là cách gọi để thuận tiện cho chẩn đoán và trao đổi chuyên môn. Nhưng cơ địa, tạng phủ, thói quen sống, nền sức khỏe của mỗi người mới là thứ quyết định hướng điều trị.
Nhìn từ góc độ Y học cổ truyền: cùng bệnh, khác gốc
Trong Y học cổ truyền, không có khái niệm chữa bệnh theo “mẫu số chung cho tất cả”.
YHCT nhìn cơ thể như một hệ thống vận hành gồm khí, huyết và tạng phủ.
Khí giống như dòng điện giúp mọi hoạt động chạy trơn tru. Huyết giống như nhiên liệu nuôi dưỡng. Tạng phủ là nền móng vận hành.
Cùng một triệu chứng, nhưng có thể xuất phát từ:
- Khí suy yếu, vận hành kém
- Huyết không đủ để nuôi dưỡng
- Tạng phủ mất cân bằng do sinh hoạt sai kéo dài
Ví dụ rất quen thuộc là mất ngủ.
Có người mất ngủ vì suy nhược, cơ thể mệt mỏi nhưng không “tắt” được. Có người mất ngủ vì căng thẳng, đầu óc luôn chạy. Có người mất ngủ vì tỳ vị yếu, ăn uống kém làm thần không yên. Có người mất ngủ do thận suy, không giữ được giấc.
Tất cả đều gọi là mất ngủ. Nhưng nếu dùng một bài thuốc cho tất cả, kết quả chắc chắn không thể giống nhau.
Nhìn từ Tây y: cùng chẩn đoán, khác cơ địa
Tây y hiện đại cũng không hề phủ nhận sự khác biệt giữa các cá thể.
Cùng là viêm dạ dày, nhưng mức độ viêm khác nhau, vị trí khác nhau, đáp ứng thuốc khác nhau. Có người hợp thuốc này, có người lại dễ gặp tác dụng phụ.
Cùng là thoái hóa khớp, nhưng có người thiên về tổn thương cơ học, có người lại nặng yếu tố viêm, có người liên quan nhiều đến chuyển hóa và tuổi tác.
Vì vậy trong thực hành lâm sàng, bác sĩ luôn phải điều chỉnh phác đồ theo từng người, chứ không chỉ theo tên bệnh.
Đông y và Tây y, khi nhìn đúng, đều gặp nhau ở một điểm: con người không phải cái máy sản xuất hàng loạt.
Thói quen sống quyết định rất lớn việc “hợp thuốc hay không”
Hai người cùng bệnh, cùng uống một loại thuốc, nhưng sinh hoạt khác nhau thì kết quả cũng khác.
Một người ngủ sớm, ăn uống điều độ, vận động vừa phải. Người còn lại thức khuya, ăn thất thường, căng thẳng kéo dài.
Thuốc, dù là đông hay tây, cũng chỉ là một phần hỗ trợ cơ thể phục hồi.
Nếu nền sinh hoạt tiếp tục làm cơ thể hao tổn, thì thuốc rất khó phát huy tác dụng bền vững.
Đó là lý do có người nói “uống thuốc thấy đỡ”, nhưng ngưng thuốc là đâu lại vào đấy.
Vì sao dùng đơn của người khác dễ thất vọng
Bác sĩ Long gặp không ít cô chú anh chị mang theo đơn thuốc của người quen và nói: “Người ta uống đỡ lắm, bác sĩ xem cho tôi uống giống vậy được không”.
Về mặt tâm lý, điều này rất dễ hiểu.
Nhưng về mặt y học, đây là một trong những nguyên nhân khiến việc điều trị không hiệu quả.
Đơn thuốc đó được xây dựng dựa trên thể trạng, giai đoạn bệnh và hoàn cảnh sống của một người cụ thể.
Khi áp vào người khác, dù cùng bệnh, nhưng nền tảng khác, thuốc có thể không trúng gốc, thậm chí gây thêm rối loạn.
Y học cổ truyền gọi đó là “dùng sai người, không phải sai thuốc”.
Bệnh mạn tính càng lâu, sự khác biệt càng rõ
Với các bệnh cấp tính, sự khác biệt đôi khi chưa biểu hiện rõ.
Nhưng với bệnh mạn tính như đau lưng, đau khớp, mất ngủ, rối loạn tiêu hóa, tiểu đêm, suy nhược, thì sự khác biệt giữa từng người là rất lớn.
Thời gian mắc bệnh càng lâu, cơ thể càng có nhiều tầng rối loạn chồng lên nhau.
Người này tổn thương chính ở tạng phủ. Người kia lại nặng ở khí huyết. Người khác nữa lại do cả một chuỗi sinh hoạt sai kéo dài.
Vì vậy, không thể mong một bài thuốc chung giải quyết được tất cả.
Chữa bệnh không chỉ là “cho thuốc”, mà là điều chỉnh cả hệ thống
Bác sĩ Long luôn quan niệm: thuốc chỉ là một phần trong bức tranh điều trị.
Phần còn lại là ăn uống, ngủ nghỉ, vận động, tinh thần.
Khi những yếu tố này được điều chỉnh đúng, thuốc mới có “đất” để phát huy tác dụng.
Khi những yếu tố này tiếp tục sai lệch, thuốc rất dễ trở thành giải pháp tạm thời.
Đó cũng là lý do có người uống thuốc không nhiều, nhưng lại cải thiện tốt, vì họ đồng thời thay đổi lối sống.
Hiểu đúng để bớt hoang mang và bớt so sánh
Nhiều cô chú anh chị tự làm mình mệt thêm vì so sánh.
So với người khác cùng bệnh, cùng uống thuốc, rồi lo lắng vì sao mình chưa đỡ.
Thực ra, cơ thể mỗi người có nhịp phục hồi riêng.
Quan trọng nhất không phải là giống ai, mà là có đi đúng hướng với thể trạng của chính mình hay không.
Khi hiểu rằng cùng bệnh nhưng khác gốc, cô chú anh chị sẽ bớt chạy theo đủ loại lời mách, bớt đổi thuốc liên tục và kiên nhẫn hơn với quá trình phục hồi.
Thông điệp bác sĩ Long muốn gửi lại
Cùng một tên bệnh không có nghĩa là cùng một cách chữa.
Thuốc chỉ phát huy giá trị khi phù hợp với cơ địa, giai đoạn và lối sống của từng người.
Chữa bệnh bền vững là hành trình hiểu lại cơ thể mình, chứ không phải hành trình sưu tầm thật nhiều đơn thuốc.
Nếu cô chú anh chị đang điều trị mà chưa thấy hiệu quả như mong muốn, điều quan trọng không phải là đổi thuốc vội, mà là nhìn lại xem mình có đang đi đúng gốc hay chưa.
Ở phía cuối bài, bác sĩ Long để sẵn phần để cô chú anh chị có thể chia sẻ thêm tình trạng của mình, để việc tư vấn được đặt trên nền thể trạng cụ thể, nhẹ nhàng và phù hợp nhất với từng người.
CÙNG BÁC SĨ LONG
Khôi phục bản lĩnh phái mạnh bền vững. Không phụ thuộc thuốc kích thích - Khỏe từ bên trong.
Tham gia nhóm
