Có một điều rất thú vị mà bác sĩ Long quan sát suốt nhiều năm thăm khám: rất nhiều cô chú anh chị than phiền sinh lý giảm, người mệt, ham muốn không còn như trước… nhưng khi hỏi kỹ thì lại bỏ qua một thói quen cực kỳ đơn giản – đó là vận động nhẹ buổi tối. Không phải tập nặng, không phải chạy bộ hùng hục, mà chỉ là đi bộ nhẹ nhàng sau bữa ăn.
Nhiều người nghe đến đây thường cười: “Đi bộ mà cũng ảnh hưởng tới sinh lý sao bác sĩ?”. Nhưng thật ra, với góc nhìn của y học cổ truyền kết hợp khoa học hiện đại, đi bộ nhẹ buổi tối không chỉ là vận động, mà là một cách điều hòa khí huyết, ổn định thần kinh và nuôi dưỡng thận khí – nền tảng của sinh lý.
Vì sao sinh lý lại dễ “xuống phong độ” khi bước vào tuổi trung niên?
Trước khi nói sâu về chuyện đi bộ, bác sĩ Long muốn cô chú anh chị hiểu rõ một điều: sinh lý không tự nhiên yếu đi một cách vô cớ.
Theo y học cổ truyền, sinh lý gắn rất chặt với thận. Thận ở đây không chỉ là cơ quan lọc nước tiểu như trong Tây y, mà là nơi “tàng tinh” – hiểu nôm na là nơi lưu trữ và phân phối năng lượng sống của cơ thể. Khi thận khí đầy đủ, người sẽ khỏe, tinh thần tốt, sinh lý ổn định.
Nhưng trong thực tế, rất nhiều yếu tố làm thận khí suy dần:
- Ngồi nhiều, ít vận động, khí huyết trì trệ
- Căng thẳng kéo dài, suy nghĩ nhiều, đầu óc lúc nào cũng “chạy”
- Ăn tối muộn, ăn no, rồi ngồi một chỗ hoặc nằm xem điện thoại
- Ngủ không sâu, ngủ chập chờn, hay tỉnh giấc giữa đêm
Những điều này cộng dồn lại sẽ khiến khí huyết không thông, thận không được nuôi dưỡng đầy đủ. Lâu dần, sinh lý yếu đi là điều rất dễ hiểu.
(Chọn dấu hiệu anh em thấy giống mình nhất)
Đi bộ nhẹ buổi tối – nhìn đơn giản nhưng tác động rất sâu
Bác sĩ Long hay nói vui với cô chú anh chị thế này: cơ thể giống như một dòng sông. Nếu nước chảy đều, dòng sông trong. Nếu nước đứng yên, rác rưởi sẽ tích tụ.
Đi bộ nhẹ buổi tối chính là cách giúp “dòng sông khí huyết” chảy lại một cách tự nhiên, không ép buộc.
1. Giúp khí huyết lưu thông, nuôi dưỡng thận
Khi đi bộ nhẹ, chân vận động nhịp nhàng, hơi thở đều, cơ thể bắt đầu sinh nhiệt nhẹ. Nhiệt này không phải là nóng gắt, mà là ấm lên từ bên trong.
Theo y học cổ truyền, “động thì sinh dương”. Sự vận động vừa phải giúp dương khí khởi lên, dẫn khí huyết đi khắp cơ thể, trong đó có vùng thận và vùng chậu – nơi liên quan trực tiếp đến sinh lý.
Đi bộ quá nặng, quá nhanh vào buổi tối lại phản tác dụng, dễ làm tim đập nhanh, thần kinh bị kích thích. Nhưng đi bộ nhẹ, chậm rãi thì khác, nó nuôi dưỡng chứ không tiêu hao.
2. Giải tỏa căng thẳng – yếu tố âm thầm phá sinh lý
Nhiều cô chú anh chị chỉ nghĩ sinh lý yếu là do tuổi, mà quên mất yếu tố tinh thần.
Stress, lo nghĩ nhiều, áp lực công việc, gia đình… tất cả đều làm hệ thần kinh luôn trong trạng thái căng. Khi thần kinh không được thả lỏng, cơ thể sẽ ưu tiên “chống đỡ”, chứ không ưu tiên sinh lý.
Đi bộ buổi tối, nhất là ở nơi thoáng đãng, cây xanh, ánh đèn dịu, giúp hệ thần kinh chuyển từ trạng thái căng sang trạng thái thư giãn. Nhịp thở chậm lại, nhịp tim ổn định hơn, đầu óc cũng bớt nặng.
Khi tâm yên, thận mới được dưỡng. Sinh lý vì thế cũng ổn dần lên.
3. Hỗ trợ tiêu hóa – gián tiếp nâng sinh lý
Một điều mà ít người để ý: tỳ vị (tiêu hóa) yếu thì thận cũng yếu theo.
Ăn tối xong mà ngồi ì một chỗ, bụng trướng, đầy hơi, khí bị ứ lại ở trung tiêu. Khí không đi được thì huyết cũng không lưu thông tốt. Lâu ngày sẽ ảnh hưởng đến toàn thân, trong đó có sinh lý.
Đi bộ nhẹ 15–30 phút sau ăn giúp thức ăn tiêu hóa tốt hơn, bụng nhẹ, khí thuận. Khi tỳ vị làm việc trơn tru, cơ thể mới có đủ “nguyên liệu” để nuôi thận và các cơ quan khác.
Đi bộ thế nào là “đúng” để sinh lý được hưởng lợi?
Không phải cứ đi là tốt. Đi sai cách thì lợi ít, thậm chí phản tác dụng. Bác sĩ Long thường hướng dẫn cô chú anh chị những nguyên tắc rất đơn giản sau.
Thời điểm đi bộ
Tốt nhất là sau bữa tối khoảng 30–60 phút. Lúc này dạ dày đã bắt đầu tiêu hóa, đi bộ sẽ hỗ trợ quá trình này.
Không nên đi quá muộn sát giờ ngủ, nhất là với người khó ngủ.
Cường độ đi
Đi chậm, bước đều, không cần sải chân dài. Cảm giác khi đi là thở đều, nói chuyện được, không hụt hơi.
Nếu đi mà tim đập mạnh, thở gấp, mồ hôi vã nhiều thì là quá sức.
Thời gian đi
Chỉ cần 15–30 phút là đủ. Quan trọng là đều đặn mỗi ngày, không phải hôm đi một tiếng, hôm lại bỏ.
Kết hợp hơi thở
Khi đi, chú ý thở bằng mũi, hít sâu vừa phải, thở ra chậm. Hơi thở đều sẽ giúp khí đi xuống đan điền, nuôi thận tốt hơn.
Những sai lầm thường gặp khi đi bộ buổi tối
Bác sĩ Long gặp không ít trường hợp “đi bộ mà sinh lý vẫn yếu”, hỏi kỹ mới thấy mắc những lỗi rất phổ biến.
- Đi quá nhanh, coi đi bộ như tập thể lực nặng
- Vừa đi vừa dán mắt vào điện thoại, đầu óc vẫn căng
- Ăn quá no rồi mới đi ngay
- Đi xong về tắm nước lạnh ngay
Những thói quen này làm cơ thể bị kích thích hoặc nhiễm lạnh, không những không dưỡng thận mà còn làm thận yếu thêm.
Đi bộ chỉ là một mảnh ghép trong bức tranh sinh lý ổn định
Bác sĩ Long cũng nói rất thật với cô chú anh chị: đi bộ không phải “thuốc tiên”. Nó là một nền tảng rất tốt, nhưng muốn sinh lý ổn định lâu dài thì cần phối hợp thêm:
- Ngủ đủ và ngủ sâu
- Ăn tối vừa phải, hạn chế rượu bia
- Giữ tinh thần thư thái, giảm căng thẳng
- Nếu có bệnh nền về thận, nội tiết, cần được thăm khám bài bản
Khi các yếu tố này được điều chỉnh đồng thời, đi bộ buổi tối sẽ phát huy tác dụng rõ rệt hơn rất nhiều.
Sinh lý không phải là chuyện “mất rồi thì thôi”. Với nhiều người, chỉ cần thay đổi đúng từ những thói quen nhỏ, cơ thể đã bắt đầu tự điều chỉnh và phục hồi.
Lời nhắn của bác sĩ Long
Nếu cô chú anh chị đang cảm thấy sinh lý không còn ổn định như trước, đừng vội bi quan hay tìm đến những giải pháp quá vội vàng.
Hãy bắt đầu từ những điều rất nhỏ: một bữa tối nhẹ hơn, một giấc ngủ sớm hơn, và một vòng đi bộ nhẹ buổi tối cho chính mình.
Còn nếu cô chú anh chị muốn hiểu rõ hơn tình trạng cơ thể mình đang ở đâu, thận khí đang mạnh hay yếu, sinh lý đang “tắc” ở chỗ nào, bác sĩ Long luôn sẵn sàng lắng nghe và tư vấn kỹ lưỡng. Đôi khi, chỉ cần được chỉ đúng hướng, hành trình sống khỏe sẽ nhẹ nhàng hơn rất nhiều.
Bác sĩ Long tin rằng: chăm sóc sinh lý cũng chính là chăm sóc chất lượng sống của mình – một cách bền bỉ, tử tế và lâu dài.
CÙNG BÁC SĨ LONG
Khôi phục bản lĩnh phái mạnh bền vững. Không phụ thuộc thuốc kích thích - Khỏe từ bên trong.
Tham gia nhóm
