Tình trạng trước khi gặp bác sĩ

Anh Tr., 45 tuổi, đến gặp tôi trong trạng thái cơ thể suy nhược rõ rệt. Nhìn sắc mặt đã thấy tối, kém nhuận, vùng dưới mắt thâm đậm. Khi tôi quan sát theo Tứ chẩn, tình trạng của anh hiện lên rất rõ:

• Sắc mặt: Vàng tái, thiếu sức sống – dấu hiệu Tỳ khí hư và Tâm huyết suy.
• Rêu lưỡi: Mỏng, trắng nhợt, thân lưỡi hồng nhạt cho thấy khí huyết hư và Thận khí hao.
• Mạch: Trầm – tế, đập yếu khiến cơ thể suy, khí huyết không đủ nuôi thần.
• Mắt: Mờ, đỏ nhẹ, nhìn thiếu tinh do Can huyết suy, thần trí bất ổn.

Tây y của anh cũng có một số vấn đề như:

• Huyết áp dao động 140/90 mmHg.
• Nhịp tim nhanh 90 – 100 lần/ phút khi căng thẳng.
• Siêu âm gan nhiễm mỡ độ 1.
• Men gan hơi tăng.

Anh kể mình mất ngủ 5 năm, mỗi đêm phải uống 1 – 2 viên thuốc ngủ mới dám đặt lưng. Ngày nào không uống thì thức trắng, tim đập mạnh, bồn chồn, đầu căng như dây đàn.

Khi đọc đến đây, nhiều anh em nghĩ “Uống thuốc ngủ thì ngủ được mà”. Nhưng sự thật, thuốc ngủ chỉ ép não nghỉ tạm, còn gốc bệnh vẫn mất cân bằng.

Với trường hợp anh Tr., tôi xác định: Anh Tr. đang mắc phải thể bệnh mất ngủ do Tâm Tỳ lưỡng hư – Can khí uất – Thận âm suy do stress kéo dài và lạm dụng thuốc ngủ.

Quá trình đồng hành cùng Bác sĩ Trần Hải Long

Nhiều anh em khá bất ngờ khi tôi giải thích rằng dùng thuốc ngủ lâu ngày làm bệnh mất ngủ nặng hơn, vì:

• Thuốc ngủ làm Tâm huyết suy thêm: Khi ép não vào giấc, thần bị ức chế do dùng lâu ngày, Tâm huyết không đủ nuôi thần gây mất ngủ càng trầm trọng.
• Gây suy giảm chức năng Thận: Thuốc ngủ làm rối loạn khí hóa Thận, khiến anh Tr. mệt mỏi, ù tai, đau lưng – những dấu hiệu rất đặc trưng của Thận hư.
• Can khí càng uất – tinh thần càng bất ổn: Thần kinh bị ức chế lâu ngày khiến Can mất khả năng sơ tiết, lo âu, dễ cáu, tỉnh giấc giữa đêm.
• Giấc ngủ không tự nhiên: Ngủ do thuốc không phải ngủ sâu. Não không được phục hồi nên sáng dậy vẫn mệt.

Tôi xây dựng cho anh phác đồ 4 tháng đầu: Dưỡng tâm – kiện tỳ – bổ thận âm – sơ can giải uất, kết hợp châm cứu, xoa bóp, điều chỉnh nhịp sinh hoạt. Quan trọng nhất: Giảm thuốc ngủ từ từ, không cắt đột ngột.

Kết quả sau 4 tháng điều trị

Sau khoảng 4 tuần, anh Tr. báo:

• Bớt hồi hộp, bớt căng đầu.
• Ngủ tự nhiên được 2 – 3 tiếng dù uống thuốc giảm liều.

Sau 3 tháng:

• Ngủ liền mạch 4 – 5 tiếng, nhiều đêm không cần thuốc.
• Da sáng hơn, mắt có thần lại.
• Tim đập ổn định, bớt lo âu.

Tháng thứ 4:

• Bỏ hoàn toàn thuốc ngủ, tự vào giấc tự nhiên.
• Vai gáy hết căng, tinh thần thoải mái, công việc cải thiện rõ.
• Ngủ sâu 6 tiếng mỗi đêm – điều mà anh nói “5 năm rồi chưa dám mơ”.

Thông điệp cuối tôi muốn gửi cô chú anh chị

Nhìn lại hành trình của anh Tr., tôi càng tin rằng điều trị mất ngủ không chỉ là chuyện dùng thuốc. Và có vài điều tôi muốn gửi riêng đến cô chú anh chị như một lời nhắc mình cùng cố gắng.

• Dùng thuốc ngủ không sai, nhưng dùng sai cách sẽ phá khí huyết – hư Tâm – hại Thận, khiến mất ngủ thành mãn tính.
• Khi cơ thể đã kiệt từ bên trong, càng ép bằng thuốc, càng khó phục hồi.
• Nam giới tuổi 40 – 50 chịu áp lực rất lớn, nên học cách giảm stress, thư giãn thần để phục hồi khí huyết, không chỉ dựa vào thuốc.

Nếu bạn đã mất ngủ lâu ngày, phụ thuộc thuốc, hay quá mệt mỏi vì stress, cứ để lại triệu chứng. Tôi sẽ xem tạng nào suy – khí nào tắc, rồi hướng dẫn bạn đúng hướng nhất để cải thiện sức khỏe.