Tình trạng trước khi gặp bác sĩ

Anh T.Q.H, 35 tuổi, tìm đến tôi trong tình trạng mất ngủ kéo dài gần 8 tháng với tình trạng:

• Khó ngủ, nằm hơn 1 tiếng chưa vào giấc.
• Ngủ chập chờn, 2 – 3 lần tỉnh giấc mỗi đêm.
• Sáng dậy người nặng đầu, tim đập nhanh, căng thẳng kéo dài.
• Dạ dày trướng, ăn uống kém, dễ cáu gắt với gia đình.

Khai thác thêm, tôi thấy anh H. có dấu hiệu khí huyết hư và Can khí uất, cộng với thận khí suy do lao lực và căng thẳng thần kinh lâu ngày. Đây là thể bệnh rất hay gặp ở nam giới tuổi 30 – 40, đặc biệt là những người làm việc trí óc cường độ cao.

Khi khám cho anh T.Q.H, tôi thấy anh có những biểu hiện như:

• Sắc mặt: Kém hồng nhuận, ánh mắt đờ, dễ lộ vẻ căng thẳng – biểu hiện của Tâm huyết suy và Can khí uất.
• Rêu lưỡi: Mỏng, hơi vàng nhẹ, chất lưỡi đỏ đầu là dấu hiệu tâm hỏa vượng do lao lực tinh thần.
• Mạch đập: Huyền – tế (mạch căng nhỏ), đúng kiểu của người uất kết lâu ngày, khí huyết không điều hòa.
• Màu mắt: Hơi ngầu đỏ, mỏi, chớp nhanh do Can huyết suy, Can uất, thần kinh căng cứng.

Ngoài ra, anh H. cũng mang đến cho tôi giấy khám sức khỏe với các chỉ số như:

• Huyết áp 125/85 mmHg (dao động thất thường khi căng thẳng).
• Chỉ số viêm (CRP) hơi nhích cao nhẹ.
• Đau đầu âm ỉ vùng trán – thái dương.
• Cơ cổ – vai gáy căng cứng vì thường xuyên ngồi máy tính.

Tổng hợp lại, tôi xác định anh thuộc nhóm mất ngủ do stress kéo dài khiến Can khí uất, Tâm huyết suy, Thận khí hao tổn.

Quá trình tôi đồng hành cùng anh H.

Nhiều anh em thường nghĩ mất ngủ chỉ là do nghĩ nhiều, nhưng thật ra trong YHCT, giấc ngủ phụ thuộc vào sự hài hòa của Tâm – Can – Tỳ – Thận.

Với anh H., nguyên nhân sâu xa gồm:

• Can khí uất – stress dồn nén quá lâu: Khi căng thẳng kéo dài, Can bị uất, khí không sơ tiết được khiến thần trí bứt rứt, tâm lý bất ổn, khó ngủ, dễ tỉnh giấc.
• Tâm huyết hư – não không được nuôi dưỡng: Thức khuya lâu ngày làm Tâm huyết suy, “Thần vô sở trụ”, nằm xuống là đầu vẫn chạy, không yên, không vào giấc sâu.
• Thận khí suy – cơ thể thiếu trụ lực: Làm việc quá mức làm Thận khí hao tổn gây mất sức, chóng mặt, suy nhược, giấc ngủ càng kém.

Trong liệu trình, tôi kê cho anh bài thuốc dưỡng tâm an thần – sơ can giải uất – kiện tỳ – bổ thận, kết hợp:

• Châm cứu giảm căng đầu.
• Hướng dẫn thở chậm 10 phút trước ngủ.
• Giảm tập nặng, tăng đi bộ và thiền ngắn.
• Cắt hoàn toàn café sau 17h.

Điều quan trọng nhất: Tôi yêu cầu anh không xử lý công việc sau 21h, vì đó là khung giờ Can – Tâm cần nghỉ ngơi.

Kết quả sau 3 tháng điều trị

Khi cơ thể được điều chỉnh đúng hướng, kết quả đến nhanh hơn anh H. tưởng. Sau 3 tháng trị liệu Can – Tâm – Thận kết hợp, những thay đổi tích cực đã xuất hiện rất rõ.

• Sau 2 tuần: Vào giấc nhanh hơn, còn tỉnh giấc nhưng ít hơn.
• Sau 1 tháng: Ngủ 5 – 6 tiếng liền mạch, đầu nhẹ, bớt lo âu.
• Tháng thứ 3: Ngủ ngon 6 – 7 tiếng, tinh thần thoải mái, da dẻ hồng hào, ăn uống khá hơn.

Anh H. chia sẻ: “Giờ tối đến em không còn sợ cái cảm giác nằm mà không ngủ được nữa. Buổi sáng ngủ dậy cũng tỉnh táo hơn hẳn.”

Thông điệp cuối tôi muốn gửi tới cô chú anh chị

Stress không phải chuyện của cảm xúc, mà là một dạng tổn thương thật sự lên khí huyết – tạng phủ. Khi Can uất – Tâm huyết suy – Thận khí hao, thì thuốc ngủ chỉ giúp được phần ngọn, còn mất ngủ vẫn âm thầm quay lại.

Tôi khuyên cô chú anh chị:

• Nam giới trẻ thường chủ quan, nhưng thiếu ngủ sẽ kéo hiệu suất, tinh thần và sức khỏe xuống rất nhanh.
• Hãy giảm áp lực buổi tối, không mang công việc lên giường, hạn chế cà phê – rượu bia sau 17h.
• Tập vận động nhẹ, giãn cơ cổ – vai – lưng giúp khí huyết lưu thông, tinh thần thư giãn hơn.
• Mỗi ngày dành 5 – 10 phút thở chậm hoặc thiền ngắn, giúp hạ stress và dễ vào giấc.

Và nhớ: Ngủ là nhu cầu sống còn, đừng để cơ thể kiệt sức rồi mới tìm cách chữa. Điều chỉnh sớm hồi phục nhanh.

Nếu bạn đang rơi vào tình trạng giống anh H., đừng để cơ thể quá tải thêm nữa. Chữa mất ngủ đúng cách phải chỉnh lại Tâm – Can – Tỳ – Thận để cơ thể tự tìm lại nhịp ngủ tự nhiên.