Hải Thượng Y Tông Tâm Lĩnh | Phần II

Bs Trần Hải Long

150

Tải xuống

1. Tập 3 – Nội kinh yếu chỉ (Y lý Đông y tổng quát)

Khái quát về ngũ hành – âm dương: Giải thích vai trò cốt lõi của âm dương và ngũ hành trong sinh lý, bệnh lý và điều trị.
Thiên nhân hợp nhất: Con người là tiểu vũ trụ, luôn phải thuận theo tự nhiên để giữ gìn sức khỏe.
Tạng tượng học: Phân tích chức năng và mối liên hệ giữa các tạng (Tâm, Can, Tỳ, Phế, Thận) và phủ (Tiểu trường, Đởm, Vị, Đại trường, Bàng quang…).
Khí – Huyết – Tinh – Tân dịch: Vai trò và sự vận hành trong cơ thể. Mất cân bằng gây ra bệnh.
Chẩn đoán học cổ truyền: Tứ chẩn (vọng – văn – vấn – thiết) và bát cương chẩn trị (hàn/nhiệt, biểu/lý, hư/thực, âm/dương).
Nguyên tắc điều trị: Biện chứng luận trị, lấy căn nguyên làm gốc. Không chỉ trị ngọn.

Phân loại bệnh theo tạng phủ: Mỗi tạng có những bệnh biểu hiện đặc trưng, ví dụ:
- Tâm chủ huyết mạch → bệnh tim mạch, mất ngủ, lo âu.
- Can chủ sơ tiết → bệnh giận dữ, đau đầu, kinh nguyệt.
- Tỳ chủ vận hóa → tiêu hóa kém, mệt mỏi.
Nguyên nhân sinh bệnh: Nội nhân (thất tình), ngoại nhân (lục dâm), bất nội ngoại nhân (ăn uống, làm việc quá sức…).
Biện chứng luận trị từng bệnh: Hải Thượng Lãn Ông trình bày phương pháp xác định chứng (hư/thực, hàn/nhiệt…) trước khi chọn thuốc hoặc châm cứu.
Kết hợp y lý – dược lý: Trình bày các nhóm bệnh thường gặp kèm phương pháp dùng thuốc, chú trọng vào điều trị từ gốc.

“Lấy tâm làm thuốc – lấy y lý làm gốc”: Chữa bệnh cần y đức và hiểu sâu lý luận Đông y.
Không cứng nhắc theo bài thuốc mẫu: Cần vận dụng linh hoạt tùy người, tùy bệnh, tùy thời tiết.
Người thầy thuốc giỏi phải am hiểu thiên thời – địa lý – nhân sự: Y học gắn với con người và tự nhiên.